Οδηγός έργου
Κλάδεμα δέντρων & θάμνων
Το κλάδεμα δεν είναι μόνο «κόψε ό,τι περισσεύει» — το αποτέλεσμα κρίνεται στη σωστή εποχή, στο κατάλληλο εργαλείο για κάθε πάχος κλαδιού και στην καθαρή κοπή που επουλώνεται γρήγορα χωρίς να εκθέτει το φυτό σε ασθένειες. Παρακάτω θα βρεις πώς προετοιμάζεσαι και προστατεύεσαι πριν ξεκινήσεις, πώς κλαδεύεις λεπτά κλαδιά με ψαλίδι κλάδου, πώς διαμορφώνεις φράχτες και θάμνους ώστε να μη γυμνώνονται από κάτω με τα χρόνια, και πώς αντιμετωπίζεις χοντρά κλαδιά ή δυσπρόσιτα σημεία με πριόνι και κονταροπρίονο με ασφάλεια. Κάθε είδος έχει τη δική του εποχή κλαδέματος· όταν δεν είσαι σίγουρος, προτίμησε τους αδρανείς μήνες του χειμώνα — με εξαίρεση τα εσπεριδοειδή, που κλαδεύονται την άνοιξη αφού περάσει ο παγετός — και μην αφαιρείς ποτέ πάνω από το ένα πέμπτο του φυλλώματος σε μία συνεδρία.
- Διάρκεια2-4 ώρες (ανάλογα με το μέγεθος του κήπου)
- ΔυσκολίαΕύκολο έως Μέτριο
- Υλικά9 υλικά
Βήμα 1
Προετοιμασία, ασφάλεια & επιλογή εργαλείου
Το σωστό κλάδεμα ξεκινά πριν καν ανοίξεις το ψαλίδι — από τη σωστή εποχή και το σωστό εργαλείο. Τα περισσότερα δέντρα κλαδεύονται στους αδρανείς μήνες, τέλη χειμώνα ή αρχές άνοιξης· τα οπωροφόρα προτιμώνται Ιανουάριο-Φεβρουάριο, τα εσπεριδοειδή κλαδεύονται νωρίς την άνοιξη αφού περάσει ο κίνδυνος παγετού, ενώ οι ανθοφόροι θάμνοι κλαδεύονται μετά την ανθοφορία τους και οι γεωμετρικοί φράχτες άνοιξη και φθινόπωρο. Επίλεξε εργαλείο ανάλογα με το πάχος του κλαδιού: ψαλίδι κλάδου (κλαδευτήρι) για λεπτά κλαδιά, ψαλίδα με μακριές λαβές για τα μεσαία, πριόνι για χοντρά και τηλεσκοπικό κονταροπρίονο για ψηλά σημεία. Φόρα πάντα γάντια εργασίας και γυαλιά προστασίας. Καθάρισε και ακόνισε τις λεπίδες πριν ξεκινήσεις — μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών. Σύνηθες λάθος: να αφαιρείς πάνω από το 20% του φυλλώματος σε ένα κλάδεμα — εξασθενεί το φυτό.
Πριν κόψεις οτιδήποτε για σχήμα, ξεκαθάρισε τι φεύγει πρώτα: ξερά, άρρωστα και σπασμένα κλαδιά, όσα διασταυρώνονται και τρίβονται μεταξύ τους, και οι λαίμαργοι βλαστοί που πετάγονται κατακόρυφα από τη βάση ή τον κορμό. Ό,τι απομένει μετά από αυτά είναι το πραγματικό κλάδεμα διαμόρφωσης. Για την εποχή που κλαδεύεται κάθε είδος αναλυτικά, δες και τον οδηγό κλαδέματος στο ιστολόγιο.
Βήμα 2
Κλάδεμα λεπτών κλαδιών με ψαλίδι κλάδου
Για κλαδιά έως περίπου 2 cm διάμετρο, το ψαλίδι κλάδου τύπου bypass δίνει καθαρή κοπή χωρίς να συνθλίβει τους ιστούς, σε αντίθεση με τα ψαλίδια τύπου αμονιού (ίσια λεπίδα) που ταιριάζουν καλύτερα σε ξερά κλαδιά. Όταν κονταίνεις βλαστό πάνω από οφθαλμό, κόψε σε γωνία 45 μοιρών, λίγα χιλιοστά πάνω από τον υγιή, εξωστρεφή οφθαλμό — έτσι ο νέος βλαστός θα μεγαλώσει προς τα έξω και το νερό της βροχής θα φεύγει από την τομή αντί να λιμνάζει. Απολύμανε τη λεπίδα ανάμεσα σε διαφορετικά φυτά αν κάποιο δείχνει σημάδια ασθένειας. Για εντατικό κλάδεμα πολλών δέντρων, ένα μπαταρίας brushless ψαλίδι μειώνει σημαντικά την κόπωση του χεριού. Σύνηθες λάθος: κοπή πολύ κοντά ή πολύ μακριά από τον οφθαλμό — και στις δύο περιπτώσεις ο βλαστός δυσκολεύεται να αναπτυχθεί σωστά.
Με ψαλίδι μπαταρίας ισχύουν δύο επιπλέον κανόνες: κράτα το ελεύθερο χέρι σου πάντα μακριά από το σημείο κοπής — τα γάντια δεν σταματούν λεπίδα που κόβει με τέτοια δύναμη — και βάζε την ασφάλεια πριν το μετακινήσεις ή το ακουμπήσεις κάτω.
Βήμα 3
Διαμόρφωση θάμνων & φραχτών
Όταν διαμορφώνεις φράχτη ή θάμνο, στόχευσε σε σχήμα με τη βάση πιο πλατιά από την κορυφή — έτσι το φως φτάνει και στα κατώτερα κλαδιά, που αλλιώς γυμνώνονται με τα χρόνια. Οι γεωμετρικοί φράχτες κλαδεύονται άνοιξη και φθινόπωρο, ενώ οι μη γεωμετρικοί ανθοφόροι θάμνοι κλαδεύονται μετά την ανθοφορία τους. Αφαίρεσε πρώτα τους μακριούς, άφυλλους βλαστούς που ξεπετάγονται από τη βάση, μετά κόψε ελαφρά τις νεαρές πράσινες άκρες για να κρατήσεις πυκνό σχήμα. Για χοντρότερους βλαστούς μέσα στον φράχτη, χρησιμοποίησε ψαλίδα δύο χεριών πριν περάσεις στο ψαλίδι θάμνου για το τελικό σχήμα — η κοντή 45 cm κόβει κλαδιά έως 35 mm σύμφωνα με τον κατασκευαστή και ελίσσεται πιο άνετα στα πυκνά σημεία, ενώ η 70 cm δίνει περισσότερο μοχλό. Σύνηθες λάθος: κλάδεμα κωνοφόρων βαθιά μέσα στο γυμνό, παλιό ξύλο — δεν βγάζουν νέα φύλλα εκεί και μένει μόνιμο κενό.
Βήμα 4
Χοντρά κλαδιά, δυσπρόσιτα σημεία & συντήρηση εργαλείου
Για κλαδιά πάνω από 4-5 cm διάμετρο, χρησιμοποίησε πριόνι κλάδου με τη μέθοδο των τριών κοπών: πρώτα μια ρηχή τομή από κάτω, μετά μια δεύτερη λίγο πιο έξω από πάνω μέχρι να σπάσει το κλαδί, και τέλος μια τρίτη καθαριστική τομή που αφήνει άθικτο το «κολάρο» του κλαδιού κοντά στον κορμό — έτσι επουλώνεται πιο γρήγορα. Για κλαδιά ψηλά ή δυσπρόσιτα, στερέωσε το κονταροπρίονο πάνω στο τηλεσκοπικό κοντάρι. Μην πλησιάζεις ποτέ κλαδιά κοντά σε εναέρια καλώδια ρεύματος με μεταλλικό κοντάρι — κάλεσε επαγγελματία ή τον ΔΕΔΔΗΕ (τηλ. 800 400 4000). Μετά το κλάδεμα, καθάρισε τις λεπίδες και πέρασε λίγο σπρέι σιλικόνης για προστασία από τη σκουριά. Σύνηθες λάθος: κοπή πολύ κοντά στον κορμό αφαιρώντας το κολάρο — μεγαλώνει η πληγή και καθυστερεί η επούλωση.
Δύο πρακτικές λεπτομέρειες για το σύστημα κονταριού: το ψαλίδι της κεφαλής κόβει με τράβηγμα σχοινιού μέσω τροχαλιών, και με το κοντάρι στα 2,4 m φτάνεις κλαδιά έως περίπου 4 μέτρα από το έδαφος — ψηλότερα η δουλειά είναι για επαγγελματία, όχι για σκάλες και αυτοσχεδιασμούς. Όταν τελειώσεις, μάζεψε τα κλαδιά: τεμάχισέ τα για κομπόστ ή δώσ' τα στην αποκομιδή πράσινων απορριμμάτων του δήμου — μην τα κάψεις, από 1 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου η καύση υπολειμμάτων απαγορεύεται. Και για το επόμενο βήμα της φροντίδας, δες τον οδηγό Μετά το κλάδεμα: ψεκασμός και προστασία.
Λίστα υλικών
Όλα τα υλικά του έργου σε μία λίστα — πρόσθεσέ τα στο καλάθι με ένα κλικ.
Βήμα 11 τεμάχιο — για κάθε κλάδεμα, όχι μόνο με πριόνι
Βήμα 41 φιάλη 400 ml — λίπανση και προστασία της λεπίδας μετά το κλάδεμα.
Όλες οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Συχνές ερωτήσεις
Σύντομη απάντηση
Κλάδεψε τα περισσότερα δέντρα και θάμνους στους αδρανείς μήνες, τέλη χειμώνα με αρχές άνοιξης — τα εσπεριδοειδή μόνο αφού περάσει ο παγετός. Διάλεξε εργαλείο ανάλογα με το πάχος: ψαλίδι κλάδου έως 2 cm, ψαλίδα για 2-4 cm, πριόνι για χοντρότερα. Ξεκίνα από τα ξερά και άρρωστα κλαδιά και μην αφαιρείς πάνω από το 20% του φυλλώματος.